kallivoka

Face to Face: Πατέρας Επιφάνιος


Τον συνάντησα πριν από τρία χρόνια για μια συνέντευξη στο περιοδικό Umami (παρακάτω παραθέτω την άκοπη μορφή του άρθρου που δημοσιεύθηκε στο Umami Απριλίου 20011) και πραγματικά συγκινήθηκα από την ποιότητα του ανθρώπου  και την καθάρια ματιά. Μέσα σε 1,30 ώρα καθισμένοι στο μοναστηριακό τραπέζι ενός μπαρ μιλήσαμε για τα κρασιά του, την μαγειρική του, τις σχέσεις των ανθρώπων και εξομολογηθήκαμε  αλήθειες.

Αγαπάει το καλό φαγητό, το καλό κρασί, και τα  ταξίδια, ενώ μιλά για τις σχέσεις των ανθρώπων, χωρίς κόμπλεξ και καθωσπρεπισμούς. Ο πατέρας Επιφάνιος, μοναχός εδώ και 40 χρόνια στο Μετόχι του Αγίου Ευσταθίου στον Μυλοπόταμο είναι ταυτόχρονα  και   οινοποιός και μάγειρας και  marketer ενώ έχει γράψει το πολύ πετυχημένο βιβλίο ‘Μαγειρική του Αγίου Όρους’. Αλλά πάνω από όλα είναι ανθρώπινος, οικείος, χαμογελαστός και μαζί αεικίνητος, έξυπνος, ρομαντικός και σύγχρονος.

Μέχρι να καταφέρουμε να ορίσουμε την συνάντησή μας με τον πατέρα Επιφάνιο, τον πέτυχα τηλεφωνικά στην Γερμανία, στην Ιταλία, σε αεροδρόμια, να κλαδεύει αμπέλια, να οδηγεί στους δρόμους του Αγίου Όρους, να μαγειρεύει. Εκείνη την Τρίτη το πρωί που συναντηθήκαμε στο Booze για την  φωτογράφηση είχε μόλις επιστρέψει από το  Παρίσι όπου μαγείρεψε με άλλους αρχιμαγέιρους στα πλαίσια μιας πρωτοβουλίας προβολής της ελληνικής κουζίνας, από τον ΕΟΤ Παρισιού. Μπήκε στο Booze με ένα rack sac στην πλάτη και όταν ο φωτογράφος του είπε ότι σκεπτόταν να τον φωτογραφήσει με ένα laptop, έβαλε τα γέλια. «Πριν από πολλά χρόνια έδωσα συνέντευξη σε μια συνάδελφο σου», μου είπε. «Άνοιξα και εγώ  μετά το περιοδικό, και τι να δω. Ένα τίτλο «Πίνει, καπνίζει και οδηγεί σαν τον Σουμάχερ», με κάτι γράμματα να! Μιλήσαμε ώρα πολύ πετώντας από το ένα θέμα στο άλλο, οικεία,  ακομπλεξάριστα, ευχάριστα, σαν να γνωριζόμαστε καιρό.  Ευχάριστος ανθρώπινος, δεν χρησιμοποιεί την περιβολή του μοναχού για να κρατά σε απόσταση, ενώ η ματιά του είναι από κείνες που εκπέμπουν αλήθεια, ειλικρίνεια. Αναρωτιέμαι πως ένας άνθρωπος τόσο δραστήριος και «παρόν» στην ζωή αποφάσισε να μονάσει. «Εγώ είμαι Υδροχόος. Έτσι ήταν η φύση μου τέτοια. Ήμουν περίεργος και ψαχνόμουν συνέχεια. Μπορεί να σου φανεί παράξενο όμως ασχολούμαι με τα ζώδια. Η θέση της σελήνης και τα ζώδια επηρεάζουν πάρα πολύ το χαρακτήρα μας κι αυτό το πιστεύω. Άλλωστε η αστρολογία ήταν μία σοβαρή επιστήμη –η Αστρομαντεία είναι η στραβή περίπτωση-  και υπάρχει κι ολόκληρος λόγος του Ιωάννου του Χρυσοστόμου για το Χριστό που γεννήθηκε στον αστερισμό του Αιγόκερου. Πιστεύω λοιπόν ότι εάν δε γινόμουν Μοναχός θα ήμουν κάπου στην Αφρική. Είχα διαβάσει κι ένα βιβλίο του Αλβέρτου Σβάιτσερ ενός μεγάλου Γερμανού  Ιεραπόστολου που σπούδασε χημικός μετά έγινε γιατρός και τελικά έγινε Ιεραπόστολος κάπου στα 1920.¨Ενώ ταυτόχρονα μου εξηγεί ότι και η οικογένεια του ήταν άνθρωποι  που πίστευαν ουσιαστικά. Δεν ήταν πουριτανοί ή αυστηροί, ήταν ανοιχτόμυαλοι, είχαν  πολλά ενδιαφέροντα και διάβαζαν πολύ δεν ήταν από εκείνους που πηγαίνουν κάθε Κυριακή στην εκκλησία και τα κατηχητικά, αλλά η πίστη ήταν βαθιά ριζωμένη μέσα στους. Και αυτή τους η στάση με είχε φέρει από νωρίς κοντά στο Θεό.  
Αυθόρμητα τον ρωτώ αν αυτή του η απόφαση, ουσιαστικά του προσέφερε ένα κομμάτι συναισθηματικής ασφάλειας, ένα σταθερό σημείο αναφοράς για να μπορεί
να ξεδιπλώσει τα άλλα ενδιαφέροντα του. «Είναι σωστή η παρατήρησή σου. Όταν έχεις πολύ δύναμη, δημιουργικότητα κι ενέργεια, αυτό μπορεί να σε σκοτώσει εάν δεν το κατευθύνεις σωστά. Τώρα μετά από 38 χρόνια που είμαι στο Άγιο Όρος, συχνά λέω ευτυχώς που έγινε έτσι κι ήρθα στο Άγιο ¨Όρος. Γιατί πέρα από τη δημιουργικότητα και την έντονη κοινωνικότητα που έχω, δίνομαι στους ανθρώπους και δένομαι πολύ και τους πιστεύω. Έτσι παρόλο που είμαι Μοναχός κι η Εκκλησία κατέχει ένα μεγάλο μέρος της καρδιάς μου, έχω πάθει «τρακαρίσματα» με τους ανθρώπους. Εάν ήμουν λαϊκός, πολύ φοβάμαι ότι δεν θα ήμουν αυτός που είμαι τώρα σαν χαρακτήρας. Μπορεί να ήμουν σκληρός ή να αντιμετώπιζα τους ανθρώπους σα νούμερα. Γιατί συχνά τα βιώματά μας αλλάζουν και μπορεί να καταλήξεις να μην αναγνωρίζεις τον εαυτό σου.  Την ξέρεις την ιστορία με το da Vinci που ζωγράφισε το Μυστικό Δείπνο;  Τον έφτιαχνε τον πίνακα για  τρία χρόνια. Στην αρχή είχε βρει ένα γλυκύτατο νέο και τον χρησιμοποίησε σα μοντέλο για να φτιάξει τον Ιωάννη, το μαθητή του Χριστού. Όταν μετά από τρία χρόνια διάλεξε κάποιον με άγρια χαρακτηριστικά κι άγρια ματιά για να φτιάξει τον Ιούδα μέσα από τη συζήτηση κατάλαβε πως ήταν ο ίδιος γλυκύς νέος που είχε ποζάρει για τον Άγιο Ιωάννη. Πολλές φορές όταν εσύ δίνεις την αγάπη σου και σου γυρνούν την πλάτη, μετά παίρνεις ανάποδες. Γιατί δεν διαχειρίζεται κανένας εύκολα την αγάπη,  η αγάπη είναι συναίσθημα, δεν είναι κουμπιά. Με πολύ μεγάλο αγώνα μπορεί να επιβληθεί στην καρδιά, ο νους. Και πιο δύσκολα  κατευθύνεις και προσπαθείς να κόψεις ένα πάθος από το να καλλιεργήσεις  μία αρετή της καρδιάς σου». Η κουβέντα συνεχίζει και περιστρέφετε γύρω από την εξουσία τόσο την κοσμική / πολιτική, όσο και την εκκλησιαστική και για τον τρόπο που αυτή ασκήθηκε κατά τους αιώνες. Προβληματίζεται για θέματα ορθού και λάθους, δικαίου και αδίκου, έννοιες που τείνουν να διαστρεβλώνονται στις μέρες μας. «Καθισμένοι στη ζεστασιά ενός σπιτικού, μετά από ένα  γεύμα με φίλους κι ένα ποτήρι κρασί στο χέρι,  συζητάμε για ανθρώπους που δεν έχουν τίποτε στον κόσμο και λιμοκτονούν. Και σκέπτομαι «Μα καλά ο Θεός δεν τα βλέπει όλα αυτά; Δεν υπάρχει εδώ αδικία;  Εδώ τα βλέπω εγώ και νοιώθω τύψεις, είναι δυνατόν Εκείνος να μην τα βλέπει; Αλλά τελικά  ‘Εστί δίκης οφθαλμός, ος τα πάνθ' ορά.’
Του σχολιάζω τότε το γεγονός ότι ο Χριστιανισμός έχει ένα ωραίο θεωρητικό υπόβαθρο αλλά εφαρμόζεται με μια απίστευτη τυπολατρία και συμβατικότητα που διώχνει τον κόσμο. « Άστα να πάνε… εδώ πάει Μοναχός να χαιρετίσει κάποιον εγκάρδια ή να τον χτυπήσει φιλικά στην πλάτη κι αυτόματα κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ως «αδερφή» ή εάν πάλι αγκαλιάσεις μία γυναίκα τότε της τα ρίχνεις. Βρε τούβλο, εκεί φαίνονται και τελικά ανάγονται οι σχέσεις των ανθρώπων; Έχουμε αλλοτριωθεί τόσο πολύ ή εγώ έρχομαι από άλλο κόσμο;  Δεν είμαι προσκολλημένος στην Παράδοση ούτε αυστηρός. Αφού δεν είμαι αυστηρός με τον εαυτό μου, πως μπορώ να είμαι με τους άλλους! Αλλά σήμερα έχουμε χαλάσει, γιατί ζητάμε περισσότερα από τους άλλους και λιγότερα από τον εαυτό μας. Εγώ που είμαι καλόγηρος μου αρέσουν τα ταξίδια, μου αρέσει το καλό φαγητό… Γιατί να το κρύψω. Αφού μου αρέσουν τι να κάνουμε. Κι έρχομαι και σου κάνω εσένα κήρυγμα νηστείας και εγκράτειας. Δεν υποκρίνομαι; Υπάρχει γενικά μία ματαιότητα, μία υποκρισία στον όλο τον κόσμο κι αναρωτιέσαι τελικά τι χαίρονται αυτοί οι άνθρωποι, που δεν είναι αληθινοί.

 Ταξίδια ψυχής
Ταξιδεύω αρκετά και η διαφοροποίηση μεταξύ Ανατολής και Δύσης, είναι ένα συναίσθημα που βιώνω έντονα. Μου αρέσει να πηγαίνω στο Παρίσι στη Γερμανία, την Ιταλία, την Αυστρία και να βλέπω αυτά τα ωραία κτίρια- όχι αυτά τα χαζά γυάλινα και τσιμεντένια. Μου αρέσει πολύ  η Ρώμη, η Χαιδελβέργη, η Φλωρεντία, σ’ αυτές τις πόλεις θαυμάζεις την αρχιτεκτονική την ιστορία την κουλτούρα τους.  Αυτό πού νοιώθω πάντως εγώ όταν πηγαίνω στην Αίγυπτο, Ιορδανία, Συρία, Ισραήλ, - η ζεστασιά της ψυχής όμως που νοιώθεις σε αυτές τις χώρες-  δε τα αισθάνεσαι πουθενά αλλού. Μπορεί οι χώρες να είναι βρώμικες, να μην έχεις καλό ξενοδοχείο ακόμη μπορεί και να βρεθεί κανένας μικρό-απατεώνας στο δρόμο σου, όμως η πλειονότητα των ανθρώπων είναι κατά βάθος αγνοί και βλέπεις στα μάτια τους,  το νοιώθεις,  πως όταν λένε Unan χαίρονται. Και το ίδιο συμβαίνει  και στην Τουρκία που δυστυχώς για εμάς τους Έλληνες θεωρείται αμφισβητούμενο κεφάλαιο – όμως δε μπορούμε ούτε εμείς να κλείσουμε την πόρτα στους Τούρκους ούτε εκείνοι σε εμάς – αφού συνυπήρξαμε για 400 χρόνια.! Στην Αίγυπτο έχεις πάει; Στο Χαν Ελ Χαλίλ, σε εκείνο το καφενείο του Ναγκίμπ  Μαφχούζ; Απίθανα. Και μετά σε εκείνο το μεγάλο το Τζαμί; Εγώ κάθε φορά που πάω εκεί φεύγω από την παρέα, βγάζω τα παπούτσια μου και πάω και κάθομαι στο Τζαμί μία ώρα, μιάμιση… μου αρέσει να παρατηρώ πως προσεύχονται οι Μουσουλμάνοι. Μου αρέσει που Παρασκευή μεσημέρι βλέπεις τα μαγαζιά ανοιχτά και δεν είναι κανείς μέσα. Κι όταν αναρωτηθείς  «πού έχουν πάει όλοι » συνειδητοποιείς ότι προσεύχονται. Ενώ στο επόμενο λογικό ερώτημα «καλά φεύγετε και αφήνετε τα μαγαζιά ανοιχτά»; παίρνεις την απάντηση: τα βλέπει ο θεός.» «Μια και μιλάμε για αυτό…τι είναι αυτό που λέμε ο φόβος του Θεού»;
«Μα τι είναι ο Θεός για να τον φοβηθείς;  Ποιοι είναι οι φόβοι που εμπνέει; Στην ουσία μιλάμε για δύο φύσεις: Ο ένας είναι ο εισαγωγικός φόβος,  «πόσο χρονών είναι το παιδάκι σου»;  «Ενάμισι»  «Είναι λοιπόν σε μία ηλικία που εσύ σα γονιός πρέπει να το διδάξεις να αυτοπροστατεύεται. Το ίδιο δεν έχει αντίληψη του κινδύνου που διατρέχει όταν πηγαίνει στην άκρη της σκάλας, οπότε εσύ πρέπει κάποια στιγμή να το τρομάξεις, να του δημιουργήσεις το φόβο σα μέθοδο αυτοπροστασίας. Από την άλλη αργότερα στα 16 – 18 του, το ίδιο παιδί δε θα χρειάζεται να το νουθετήσεις, αλλά θα φοβάται από μόνο του μην τυχόν και κάνει καμία «στραβή» και σε πικράνει. Αυτός είναι ο φόβος του σεβασμού.

 

 
Άρτος και οίνος
«Ασχολείστε με τα αμπέλια»;
Βέβαια! Αύριο τέτοια ώρα θα κλαδεύω μέχρι την Παρασκευή όμως γιατί μετά θα πρέπει να κατέβω στη Θεσσαλονίκη που έχουμε την έκθεση τροφίμων και ποτών.
Γενικά αντέχω στο τρέξιμο και μου αρέσει.  «Το κρασί σας είναι βιολογικό» Δεν μπορεί να χρησιμοποιείς στην σημερινή εποχή χημικά προϊόντα για να καταστρέψεις τα αγριόχορτα και να θεωρείς ότι αυτό δεν επηρεάζει το φυτό σου. Βεβαία θα σου πουν αφού ακόμη και τα μακαρόνια που τρως έχουν παραχθεί από πρώτη ύλη που έχει χημικά. Και εγώ λέω. Όπου μπορείς να πάρεις το βιολογικό πάρτο  και αν ο κίνδυνος από τα συμβατικά είναι 50 εσύ τον μειώνεις και τον κάνεις 40. Ευτυχώς που ο ανθρώπινος οργανισμός  έχει δημιουργήσει αντισώματα. Αν ένας άνθρωπος του 18ου αιώνα έτρωγε τα λαχανικά  που τρώμε στις μέρες μας, θα αρρώσταινε αμέσως! Έχουμε γίνει ανθεκτικοί! Αλλιώς δεν εξηγείτε. « «Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της αγιορείτικης  μαγειρικής. Διαφέρει σε κάτι από την μεσογειακή»
Σε τίποτα εκτός του ότι δεν έχει καθόλου κρέας. Οι Μοναχοί στο Άγιο ¨Όρος δεν τρώνε κρέας. Δεν υπάρχει κανόνας της εκκλησίας που να το επιβάλει, αλλά έτσι γίνεται. Πάντως μη νομίζεις ότι είναι καμία ιδιαίτερη αρετή. Υπάρχουν πλέον άλλωστε τόσοι χορτοφάγοι…Βασικό υλικό της μαγειρικής μας είναι το ελαιόλαδο – δεν χρησιμοποιούμε βούτυρο- και μετά τα λαχανικά τα όσπρια τα ψάρια τα θαλασσινά.» Εγώ αγαπώ περισσότερο το κρεμμύδι! Φαγητό χωρίς κρεμμύδι δεν γίνεται.  Με το βιβλίο μου Μαγειρική του Αγίου Όρους μεταφέρω όσα έζησα τριάντα πέντε χρόνια στο Αγιασμένο Όρος μαγειρεύοντας. Δεν πήγα σε σχολές μαγειρικής, ούτε κατέχω κανένα πτυχίο. Έμαθα όμως κοντά στους παλιούς γέροντες πώς να τσιγαρίζω το κρεμμύδι σε σιγανή φωτιά, γιατί έλεγαν εκείνοι πως όσο πιο γλυκά ροδίσει το κρεμμύδι, τόσο πιο νόστιμο θα γίνει το φαγητό. Έμαθα επίσης πως όλα τα φαγητά στο τέλος του μαγειρέματος θέλουν υπομονή και καρτερία, όταν περιμένουμε πάνω από την φωτιά να φύγουν τα περίσσια ζουμιά τους. «Μιλάτε με αγάπη για την μαγειρική» «Πολύ μου αρέσει να μαγειρεύω. Και δημιουργία εκφράζει αλλά και δόσιμο προς τους άλλους. Αυτό που το κάνεις μόνος σου για  να ευχαριστήσεις τους άλλους  θεωρείς ότι είναι η προέκταση της ψυχή σου.»

«Η νηστεία δεν σας περιορίζει;».    Είναι ένα  μειονέκτημα που τελικά εμείς μετατρέπουμε σε πλεονέκτημα. Γιατί ας πούμε αν σήμερα πρέπει να τους βγάλεις χταπόδι ενώ το ίδιο έβγαλες και προχθές,  αναγκάζεσαι να βρεις τρόπους για να το κάνεις διαφορετικό. Έτσι εμείς μαγειρεύουμε το  χταπόδι κρασάτο, με κρεμμύδια, με μακαρόνια, με χόρτα, ψητό.  Επίσης παίρνω ιδέες από περιοδικά που δίνουν συνταγές με κρέας και τις προσαρμόζω. Αλλά αυτοσχεδιάζω κιόλας. Ας πούμε εμείς κάνουμε συχνά το χταπόδι με μακαρονάκι. Λέω εγώ κάτσε να δεις. Βράζω τα μακαρόνια, σοτάρω τα κρεμμύδια με το χταπόδι και παίρνω τα μακαρόνια και τα βάζω στο ταψί στο φούρνο με νερό με την σύβραση από τα κρεμμυδάκια και τα χταπόδια. Και   βγήκε ένα διαφορετικό πιάτο! Πρέπει να πειραματίζεσαι. Τι έγινε θα σε μαλώσουν αν δεν βγει καλό; Πρέπει να προσπαθείς και να μην φοβάσαι τα λάθη. 
«Υπάρχει κάποιος  επώνυμος για τον οποίο θα θέλατε να  μαγειρέψετε και να φάτε μαζί;  «Έχω μαγειρέψει για επώνυμους. Εκείνος που μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση ήταν ο Πατριάρχης της Αλεξανδρείας, ο Θεόδωρος. Επίσης θα ήθελα πολύ να έχω την τύχη να μαγειρέψω για ένα πολύ καλό παπά, έχω ακούσει ότι λειτουργεί στην Πλάκα, τον πάτερ Φιλόθεο Φάρο.  Έχει γράψει ένα εκπληκτικό βιβλίο το «Έρωτος Φύσις», εκεί να δεις τι έχει γράψει ο άνθρωπος που κόντεψαν να τον αφορίσουν κι άλλοι οι Παπάδες.»
Ποιες γεύσεις προτιμάτε στα κρασιά και το φαγητό.
Μου αρέσουν τα λευκά κρασιά με οξύτητα, όχι εκείνα με πολλά αρώματα. Από τα κόκκινα προτιμώ εκείνα που έχουν στρογγυλεμένες  τανίνες. Ένα πολύ αυστηρό ξηρό κόκκινο κρασί δεν είναι του γούστου μου. Από κουζίνα προτιμώ την ανατολίτικη και επίσης η ιταλική. Μου αρέσουν και τα κρέατα που κάνουν οι Γερμανοί με  εκείνες τις περίεργες σάλτες . Mου αρέσουν και τα καυτερά τα κινέζικα και τα ιαπωνέζικα Γενικά μου αρέσουν οι έντονες γεύσεις, είμαι πολυφαγάς και καλοφαγάς. Αλλά ένα καλό ψάρι πάντοτε να το προτιμούσα σε σχέση με οτιδήποτε άλλο. Ένα ροφό ας πούμε με κόκκινη σάλτσα με μπάμιες. Ή να ρίχνεις χοντρό αλάτι στο ψάρι και να το ρίχνεις στην σχάρα και μετά όταν το τρως να βρίσκεις στο στόμα και κανένα κόκκο αλατιού. Ο καλύτερος τρόπος να σερβίρεις το ψάρι είναι σκέτο με λίγο αλάτι και λεμόνι. Θέλω να μου το φέρνουν ολόκληρο- χωρίς λαδολέμονο-  να το καθαρίζω εγώ.  Μου αρέσει η διαδικασία να ασχοληθώ με τα αγκάθια.. Στην Κωνσταντινούπολη έχει πολύ ωραία ψάρια. Εκεί έξω από  Πόλη στα Θεραπιά είναι ένα ψαρομάγαζο το Le Pecheur ακριβώς δίπλα στο κύμα, που είναι όνειρο.» Με ταξιδεύει η κουβέντα μας. Είναι γεμάτη μυρωδιές, εικόνες, συναισθήματα.
Θέλω να μάθω πως νιώθει όταν ασχολείται με το αμπέλι, με την μαγειρική. Το συναίσθημα του να είσαι μέσα στο αμπέλι και να κλαδεύεις, δεν περιγράφετε. Εκεί δίπλα στο αμπέλι είναι η θάλασσα, έχεις δει φωτογραφία του αμπελιού με τα μικρά τα φυλλαράκια να’ χουν πάνω δροσοσταλίδες; Φαντάσου γύρω να ακούς τα αηδόνια και να χτυπάει ο ήλιος από την αυγή όταν ξεπροβάλει μέσα από τη θάλασσα. Αυτές οι εικόνες, αυτά τα συναισθήματα δεν περιγράφονται και πολύ περισσότερο δεν αγοράζονται. Ή το βράδυ να γεμίζεις το τραπέζι του Μοναστηριού –έχεις καταλάβει ότι είμαι κοινωνικός, μου αρέσει να είμαι με κόσμο-  και να μου λένε: κάνε μας το τάδε το φαγητό κι εγώ πάντα σε αυτό που θυμούνται κάνω κάτι διαφορετικό μία μικρή ζαβολιά και πάλι τους αρέσει. Και μετά έρχεται το βράδυ κι έχουμε ανοίξει δύο – τρία μπουκάλια κρασί και το πρωί τους ξυπνάω με το ζόρι ,  για τον όρθρο.
«Μιλάμε για φαγητό, κρασί, κατεξοχήν απολαύσεις. Η εκκλησία δεν τις αποτάσσει τις απολάυσεις» «Όχι δεν τις αποτάσσει. Έχουμε παρεξηγήσει πολλά πράγματα. Γιατί είπε ο Θεός να μην παντρεύεσαι; Να μην κάνεις παιδιά? Να μην πίνεις κρασί; Σε όλα τα μοναστήρια σε όλους τους αιώνες τις ημέρες που επιτρέπεται το λάδι πίνουν και κρασί «Κατάλυσης οίνου και ελαίου». Δεν γίνεται λαδερό στο μοναστήρι χωρίς να  έχεις ένα ποτήρι κρασί δίπλα. Βέβαια άλλο να πιεις δυο τρία ποτήρια και άλλο να πιεις ένα μπουκάλι. Η απόλαυση έχει και κάποια όρια. Πρέπει να διαλέγει κάνεις την χρυσή τομή.  «Γιατί όμως, βάση της θρησκείας πρέπει να νηστεύεις και να στερείσαι»
«Οι αρχαίοι έλεγαν νους υγιείς εν σώματι υγιή. Πως πας στο διαιτολόγο και σου δίνει μια διατροφή. Αν είσαι μαλθακός δεν μπορείς να προάγεσαι πνευματικά. Εσύ πότε γράφεις καλά; Άμα φας και πεις κανένα δυο κρασιά ή όταν ξυπνήσεις με καθαρό το μυαλό. Το σώμα πρέπει να είναι σε εγρήγορση. Δεν μπορείς να είσαι στα μπουζούκια μέχρι τις 4 και μετά να πας να μεταλάβεις. Βασικά είναι να έχεις συναίσθηση ποιον θα πας να πάρεις μέσα σου».


Εξομολογήσεις
«Εσείς που έχετε ανοιχτό μυαλό το ότι δε μπορούν να επισκεφθούν γυναίκες το Άγιο ¨Όρος σας βρίσκει σύμφωνο;
Ξέρεις τη θεωρία που λέει ότι πίσω από κάθε μεγάλο άντρα υπάρχει πάντοτε μία ισχυρή γυναίκα… Τελικά αυτό που πιστεύω (και δεν είναι υποτιμητικό για κανένα από τα δύο φύλα, γιατί άλλωστε αυτός είναι ο ρόλος τους να αλληλοσυμπληρώνονται) είναι πως όταν θάρθουν οι γυναίκες στο Άγιο Όρος οι Μοναχοί θα λυγίσουν. Οι Μοναχοί είμαστε πολύ σκληροί μεταξύ μας. Αυτό που προσφέρει, εάν θέλεις, ακόμη και μία ματιά μίας γυναίκας δεν το προσφέρουν χίλιες αγκαλιές αντρών.  Αυτά που προσφέρει η γυναίκα στα παιδιά ή και στον άντρα της δεν πληρώνονται  με τίποτε. Αυτή η θαλπωρή, αυτή τη συνεχεία της δημιουργίας, του Θεού.»
 «Και οινοποιός και μάγειρας και μοναχός και συγγραφέας και Marketer. Είναι κάτι ακόμη που θα θέλατε να κάνετε;»
Μην με ρωτάς τέτοια με σκανδαλίζεις! Θέλω να πάω Ινδίες και να χαθώ. Να γυρίσω στα μοναστήρια των βουδιστών. Θέλω να πάω Μεξικό και  την Κούβα. Τα πιο τρελά πράγματα. Πήγα στην  Βραζιλία. Διαβάζω ενδιαφέροντα πράγματα και για την Χιλή. Δεν με ενδιαφέρει η Αμερική.
Θέλω να βάλω σε μια τάξη τα πράγματα και να έχω περισσότερο χρόνο για τον εαυτό μου. Να βρω χρόνο να γράψω ένα βιβλίο για 50 ανθρώπους που έχω γνωρίσει στο Άγιο Όρος, εκείνους του παππούδες που λένε ιστορίες, που έχουν μια ιδιοτροπία,  μια γκρίνια. Μου αρέσει πολύ να ασχολούμαι και να δένομαι με τους ανθρώπους. Μέσα από αυτά βρίσκεις τον εαυτό σου.


 


Tags: πατέρας Επιφάνιος, άγιος όρος, Ντένη Καλλιβωκά

Σχόλια

(Πρέπει να συνδεθείτε για να μπορέσετε να σχολιάσετε αυτο το Άρθρο)